In de vorige blogs ging het over cijfers, leren in de praktijk en de rol van interne academies. De rode draad is duidelijk: mensen leren vooral in en door hun werk. Toch grijpen organisaties vaak terug op formeel leren. Trainingen, programma’s, academies. Niet omdat ze per se zo effectief zijn, maar omdat ze houvast bieden.
En precies daar wringt het.
Waarom formeel leren zo aantrekkelijk is.
Formeel leren is overzichtelijk. Je kunt het plannen, inkopen en verantwoorden. Het voelt beheersbaar. Maar die grip verhult iets anders: een werkomgeving waarin leren in de praktijk niet vanzelfsprekend is.
Als mensen weinig ruimte ervaren om te experimenteren, vragen te stellen of fouten te maken, wordt leren op de werkvloer spannend. Dan is een training veiliger dan samen het werk anders organiseren. Niet omdat het beter werkt, maar omdat het minder schuurt.
De vergeten factor: de voedingsbodem
Leren ontstaat niet los van context. Het wordt beïnvloed door hoe werk is ingericht, hoe prioriteiten worden gesteld en hoe leidinggevenden reageren als iets niet meteen lukt.
Zonder die voedingsbodem wordt leren iets extra’s. Ontwikkeling verschuift naar ‘naast het werk’. En informeel leren blijft onzichtbaar of zelfs onveilig.Dan kun je blijven investeren in opleidingen, maar blijft de impact beperkt.
Een lerende organisatie is niet dezelfde als veel leren
Een lerende organisatie herken je niet aan het aantal trainingen, maar aan hoe het werk leren uitlokt. Dat vraagt ruimte om stil te staan, duidelijke keuzes in wat even níet hoeft, en gesprekken over hoe het beter kan, niet alleen over wat af moet.Leercultuur gaat dus niet alleen over motivatie of mindset, maar over de manier waarop werk, sturing en beoordeling zijn ingericht — en over het voorbeeldgedrag dat daar dagelijks bij hoort.
De rol van leiderschap op leren
Daarom werken wij met strategisch leiderschap op leren. Niet als abstract idee, maar als praktisch aangrijpingspunt. Leidinggevenden maken dagelijks keuzes: wat krijgt aandacht, wat telt mee, waar is tijd voor? Die keuzes bepalen of leren wordt gezien als lastig of als logisch onderdeel van het werk.
In onze workshop leerleiderschap maken we dat concreet. Geen theorie om de theorie, maar zicht op wat leiders doen en laten dat leren beïnvloedt.
De cirkel rond
Formeel leren is niet het probleem. Het wordt een probleem wanneer het een uitweg wordt. Een manier om niet te hoeven kijken naar hoe werk is ingericht en wat daar leren belemmert.Wij geloven dat duurzaam leren begint bij de voedingsbodem. Daar ontstaat ruimte om in de praktijk te leren. En pas daarna krijgt formeel leren echte waarde.De vraag is dus niet of er genoeg opleidingen zijn?Maar: wat in onze organisatie maakt leren in het werk lastig en wie kan daar iets aan veranderen?Daar begint een lerende organisatie.
Voor wie zich verder wil verdiepen in lerende organisatie, www.deleerarchitect.nl