De illusie van leren (1 van 3)

Wat cijfers laten zien over L&D, in drie blogs onderzoek ik hoe leren in organisaties echt werkt. Dit eerste deel zoomt in op wat cijfers laten zien en wat ze blootleggen.Regelmatig kijk ik of er nieuwe cijfers beschikbaar zijn over leren en ontwikkelen. Dat begon dit jaar met een vraag van een vakgenoot: ”welke bronnen gebruik jij eigenlijk?” Een terechte vraag, want er circuleren veel cijfers zonder dat duidelijk is waar ze vandaan komen of wat ze nu precies zeggen. Daarnaast is er eigenlijk bijzonder weinig actuele data beschikbaar, ook in het buitenland kan ik niet veel vinden. Ik ben benieuwd welke bronnen jij gebruikt om je adviezen te onderbouwen?

Ik heb de cijfers die beschikbaar zijn op een rij gezet, uiteraard met hulp van ChatGPT, maar de interpretatie heb ik zelf gedaan. Juist dat puzzelen vind ik leuk. Want cijfers op zich zeggen weinig. Het gaat om wat ze blootleggen.

Leren staat hoog op de agenda, maar…

Organisaties investeren volop in leren: opleidingen, platforms, interne academies. Dat is niet nieuw. Uit het Berenschot HR-Trendonderzoek (2025) blijkt opnieuw dat leren en ontwikkelen hoog op de HR en bestuurstafel staat en dat is al meerdere jaren zo. Werk verandert snel en de arbeidsmarkt blijft onder druk staan. Tegelijkertijd laten de cijfers iets zien dat minder comfortabel is.

Wat de cijfers laten zien.

Welke cijfer verbaasd je het meest of ga je morgen gebruiken in je gesprekken? Ik ben benieuwd welke je herkent of wat jij ziet in jouw organisatie.

Wanneer leren mensen?

Mensen leren niet omdat er een opleiding is. Niet omdat een platform live gaat. Mensen leren wanneer hun werk daarom vraagt. Als iets niet meer werkt. Als het schuurt. Als we het anders moeten doen. Zoals Isolde Klokhuis van het boek In de leerstand mooi verwoordt: “Als je mensen vraagt of ze hun werk goed willen doen, zegt niemand nee.”

Dat leren is meestal praktisch, direct en meestal informeel. Onderzoek van ROA, het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt en cijfers van het CBS, laten zien dat leren vooral ontstaat bij taakveranderingen en via werkervaring, en veel minder via formele scholing.

Zolang leren wordt georganiseerd naast het werk, blijft het iets extra’s. Pas wanneer leren onderdeel wordt van het werk zelf en onder werktijd kan plaatsvinden, ontstaat ruimte, eigenaarschap en betekenis.

In de volgende blog: wat betekenen deze inzichten voor interne academies en waarom maken academies het probleem soms groter in plaats van kleiner.

Loop je ergens tegenaan? Sluit aan bij het academie vragenuur 18 februari (aanmelden) met vakgenoten en breng je vraag in. Samen verkennen we hoe je verder kunt en/of sluit aan bij de opleiding Bouwen aan je eigen academie start 25 maart 2026.